ການຫາປາຍັງຄົງເປັນແຫຼ່ງຫາລ້ຽງຊີບທີ່ສໍາຄັນຂອງປະຊາຊົນ ແຕ່ການຫາປາຫຼາຍເກີນໄປກໍສົ່ງຜົນກະທົບ

    0
    73

    ໃນວັນທີ 19 ຕຸລາ 2021 ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ສປປ ລາວ, ຄະນະກໍາມາທິການແມ່ນໍ້າຂອງສາກົນ (ຄມສ) ໄດ້ອອກບົດລາຍງານ 2 ສະບັບ, ເຊິ່ງໃຫ້ຮູ້ວ່າ ການຫາປາຍັງຄົງເປັນແຫຼ່ງຫາລ້ຽງຊີບທີ່ສໍາຄັນ ຂອງປະຊາຊົນໃນປະເທດກໍາປູເຈຍ, ສປປ ລາວ, ປະເທດໄທ ແລະ ປະເທດຫວຽດນາມ. ແຕ່ວ່າ ການຫາປາຫຼາຍເກີນໄປພ້ອມກັນກັບການເສື່ອມໂຊມຂອງແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງປາອັນເນື່ອງມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງປະຊາກອນຢ່າງໄວວາ, ການພັດທະນາໂຄງລ່າງພື້ນຖານ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບດິນຟ້າອາກາດນັ້ນ ກໍາລັງສ້າງຄວາມກົດດັນໃຫ້ການປະມົງຫາປາໃນອ່າງແມ່ນໍ້າຂອງຕອນລຸ່ມ. ໃນເວລາດຽວກັນນັ້ນ, ການປ່ຽນແປງຂອງລະບົບນິເວດທາງນໍ້າໃນອ່າງແມ່ນໍ້າຂອງແຫ່ງນີ້ກໍ່ກໍາລັງສົ່ງຜົນກະທົບກັບ ສະພາບການທາງສັງຄົມ.

    ບົດລາຍງານ 2 ສະບັບທີ່ລາຍງານນີ້ ມີຊື່ວ່າ “Status and Trends of Fish Abundance and Diversity in the Lower Mekong Basin during 2007–2018 ຫຼື ແປເປັນພາສາລາວວ່າ าສະຖານະພາບ ແລະ ທ່າອ່ຽງຂອງ ຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງປາໃນອ່າງແມ່ນໍ້າຂອງຕອນລຸ່ມ ໃນລະຫວ່າງປີ 2007 – 2018” (ບົດລາຍງານ FADM) ແລະ าSocial Impact Monitoring and Vulnerability Assessment 2018ำ ຫຼື ແປເປັນພາສາລາວວ່າ าການຕິດຕາມຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງ ໃນປີ 2018 (ບົດລາຍງານ SIMVA) ເຊິ່ງໄດ້ຄົ້ນພົບວ່າ ບັນດາຄົວເຮືອນຕ່າງໆຍັງສືບຕໍ່ເພິ່ງພາແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນນໍ້າ ທີ່ກໍາລັງຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ຄວາມກົດດັນເພີ້ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.

    ທ່ານ ດຣ. ອັນ ພິສ ຮັດດາ, ຫົວໜ້າກອງເລຂາ ຄມສ. ໄດ້ກ່າວວ່າ: ຈາກບົດລາຍງານດັ່ງກ່າວນີ້ ຍັງໄດ້ເນັ້ນໜັກເຖິງຄວາມສໍາຄັນຂອງການພັດທະນາຢ່າງມີຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ການຮັກສາສົມດຸນລະຫ່ວາງຜົນປະໂຫຍດລະດັບພາກພື້ນ ແລະ ລະດັບປະເທດ ແລະ ການຮ່ວມມືລະດັບພາກພື້ນທີ່ໜັກແໜ້ນຂຶ້ນກວ່າເພື່ອປົກປ້ອງແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະ ຊັບພະຍາກອນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ

    ບົດລາຍງານທັງສອງສະບັບນີ້ ໄດ້ແນະນໍາໃຫ້ປົກປ້ອງປະຊາກອນປາ ເພື່ອຮັບປະກັນດ້ານການສະໜອງອາຫານໃຫ້ ປະຊາຊົນຫຼາຍລ້ານຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນອ່າງແມ່ນໍ້າຂອງຕອນລຸ່ມ ແລະ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ ລາຍຮັບຂອງຄົວເຮືອນ ຫຼຸດລົງຕື່ມອີກ. ໂດຍອີງຕາມບົດລາຍງານ SIMVA ໃນປີ 2018 ນັ້ນ, 35% ຂອງຈໍານວນ 2.800 ຄົວເຮືອນ ທີ່ໄດ້ດໍາເນີນການສໍາຫຼວດນັ້ນ ໄດ້ເວົ້າວ່າ ລາຍຮັບຂອງພວກເຂົາຫຼຸດລົງ, 32% ເວົ້າວ່າ ຍັງຄືເກົ່າ ແລະ ມີພຽງແຕ່ 26% ທີ່ເວົ້າວ່າ ລາຍຮັບຂອງພວກເຂົາ ເພີ່ມຂຶ້ນໜ້ອຍໜຶ່ງ, ສ່ວນວ່າ 6% ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ລາຍຮັບຂອງພວກເຂົາ ເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍ ເມື່ອທຽບກັບ ປີ 2013..

    ການປ່ຽນແປງຢ່າງຮຸນແຮງ ທາງດ້ານ ແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນນໍ້າ ເຊິ່ງຮວມທັງດ້ານກະສິກໍາ, ການລ້ຽງສັດນໍ້າ, ປາ, ສັດ ແລະ ພືດໃນນໍ້າອື່ນໆ ແມ່ນກຳລັງສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ລາຍຮັບຂອງຄົວເຮືອນ, ເຊິ່ງຄົວເຮືອນ ປະມານ 22% ໄດ້ລາຍງານໃຫ້ຮູ້ວ່າ ພວກເຂົາໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກບັນຫາດັ່ງກ່າວນີ້.ບົດສຶກສາໃນຄັ້ງນີ້ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງບັນດາລັດຖະບານ 4 ປະເທດສະມາຊິກ ຄມສ ໃຫ້ບັງຄັບໃຊ້ບັນດາກົດໝາຍແຫ່ງຊາດ ວ່າດ້ວຍການປະມົງ ແລະ ຮ່ວມກັນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຍຸດທະສາດຄຸ້ມຄອງ ແລະ ພັດທະນາ ການປະມົງ ທົ່ວທັງອ່າງແມ່ນໍ້າຂອງ (Mekong Basin-wide Fisheries Management and Development Strategy) ເພື່ອຟື້ນຟູຊຸມຊົນຊາວປະມົງທຸກຍາກ. ນອກຈາກນີ້ ຍັງໄດ້ສະເໜີໃຫ້ເຊື່ອມສານເອົາບັນດາແຜນຄຸ້ມຄອງແມ່ນໍ້າຕ່າງໆ ເພື່ອແກ້ໄຂຄວາມສ່ຽງຈາກການພັດທະນາເຂື່ອນໄຟຟ້າທີ່ກໍາລັງເພີ້ມຂຶ້ນ.

    ໃນໄລຍະປີ 2015-2018 ທີ່ຜ່ານມານີ້, ບ້ານທີ່ເກັບຕົວຢ່າງມາ ມີປະມານ 62% ໄດ້ປະສົບກັບການສູນເສຍ ແລະ ຄວາມເສຍຫາຍຈາກນໍ້າຖ້ວມ. ປະເທດໄທ ມີອັດຕາສ່ວນສູງສຸດເຖິງ 80%, ສ່ວນປະເທດຫວຽດນາມ ມີອັດຕາສ່ວນຕໍ່າສຸດ ຢູ່ທີ 42%. ບ້ານຈໍານວນ 25% ເວົ້າວ່າ ຜົນກະທົບຈາກນໍ້າຖ້ວມ ຮຸນແຮງຂຶ້ນຫຼາຍ ແລະ ບ້ານຈໍານວນ 25% ຂອງຈໍານວນບ້ານທີ່ໄດ້ລາຍງານເຖິງຜົນກະທົບເຫຼົ່ານີ້ ແມ່ນໜັກໜ່ວງຫຼາຍ ໃນໄລຍະ 12 ເດືອນຜ່ານມາ ທຽບກັບປີຜ່ານໆມາ. ເມື່ອທຽບກັບການສໍາຫຼວດໃນປີ 2014 ເຫັນວ່າການສູນເສຍ ແລະ ຄວາມເສຍຫາຍຈາກ ຜົນກະທົບຕົ້ນຕໍດ້ານສະພາບອາກາດໂດຍສະເພາະແມ່ນ ໄພນໍ້າຖ້ວມນັ້ນແມ່ນໄດ້ເພີ້ມຂຶ້ນຫຼາຍ.

    ຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບລະຫວ່າງຍິງ-ຊາຍ ກໍ່ເປັນປັດໄຈສໍາຄັນອັນໜຶ່ງທີ່ຊໍ້າຕື່ມຄວາມສ່ຽງໃນສັງຄົມ. ພາລະບົດບາດຍິງ-ຊາຍແບບດັ້ງເດີມ ຍັງມີແຜ່ຫຼາຍໃນຫຼາຍຂົງເຂດ ຕາມລະບຽງຂອງອ່າງແມ່ນໍ້າຂອງຕອນລຸ່ມ ເຊິ່ງເຫັນໄດ້ໃນ ຄວາມແຕກໂຕນກັນຫຼາຍໃນທາງດ້ານການຈ້າງແຮງງານ ແລະ ການຈ່າຍຄ່າແຮງງານ ລະຫວ່າງ ຍິງ ແລະ ຊາຍ. ຄອບຄົວທີ່ເພດຍິງເປັນຫົວໜ້າຄອບຄົວນັ້ນ ແມ່ນມີຄວາມສ່ຽງໄພເປັນພິເສດ ຍ້ອນວ່າ ພວກເຂົາຍັງເປັນແມ່ລ້ຽງດ່ຽວນຳອີກ. ການສໍາຫຼວດໃນຄັ້ງນີ້ ໄດ້ພົບວ່າຄົວເຮືອນ 19% ແມ່ນມີຜູ້ຍິງເປັນຫົວໜ້າຄອບຄົວ ແລະ 81% ແມ່ນຜູ້ຊາຍເປັນຫົວໜ້າຄອບຄົວ. ສປປ ລາວ ແລະ ຫວຽດນາມ ມີອັດຕາສ່ວນຕໍ່າສຸດທີ່ຜູ້ຍິງເປັນຫົວໜ້າຄອບຄົວ ເຊິ່ງຢູ່ທີ່ 13%, ສ່ວນປະເທດໄທ ແມ່ນຢູ່ທີ 27% ເຊິ່ງເປັນອັດຕາທີ່ສູງສຸດ.

    LEAVE A REPLY

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.